20180622 150439Op vrijdag 22 juni nam de gids 30 enthousiastelingen mee doorheen het oorlogslandschap van De Palingbeek. We ontdekten tijdens de wandeling de talrijke oorlogssites, frontlinies en begraafplaatsen zoals Hill 60, Hedge Row, Niemandsland, enz. En uiteraard ook de land-art-installatie ComingWorldRememberMe! Een verslagje van onze coördinator Alja Leus.

 

De westhoek blijft een gapende wonde die niet mag helen. De miljoenen slachtoffers die gevallen zijn tijdens WOI mogen we nooit vergeten. Die moeten in het collectieve geheugen van de huidige en toekomstige geheugens gegrift staan. De vele begraafplaatsen die netjes onderhouden worden zijn
daar stille getuige van.

Een prachtig WOI-herdenkingsinitiatief is CWRM, Coming World Remember Me. Toekomstige generaties, blijf me herdenken. Het project is een initiatief van Gone West, de culturele herdenkingskoepel van de provincie West-Vlaanderen. Die lanceerde het idee om 600.000 kleibeeldjes te laten maken, één beeldje voor elke gesneuvelde op Belgische bodem. Het beeldje, een creatie van kunstenaar Koen Vanmechelen, stelt een menselijke figuur voor die, ineengedoken en in zich gekeerd, zichzelf en de wereld beschouwt.

20180622 152431

Ieder beeldje is via een ijzeren naamplaatje gekoppeld aan de maker van het beeldje, de peter/meter. Op de ene zijde staat de naam van een slachtoffer van WOI, op de andere zijde naam van de peter/meter. Alle soldaten droegen een naamplaatje om de hals. Ze waren immers vaak zo ernstig verminkt dat hun lijk niet meer geïdentificeerd kon worden. De namen van de slachtoffers is samengesteld door het In Flanders Fields Museum.

Vanaf 2014 kon u - in vaste en mobiele ateliers in binnen- en buitenland - zelf zo’n beeldje maken. Tussen 2014 en maart 2018 maakten tienduizenden vrijwilligers samen 600.000 beeldjes. Het resultaat daarvan hebben we bezocht op 22 juni 2018.

Het is heerlijk wandelweer, de dag waarop gids Johan ons door het domein leidt. Op verschillende plaatsen op de WOI-site The Bluff toont hij foto’s van de weelderige groene plaats waar we staan. Het was er kaal en killig toen, niets stond nog overeind. Gids Johan zingt heel ingetogen oorlogs- en vredesliederen, begeleid door zijn gitaar. We zingen stilletjes mee en voelen de impact van zijn uitleg en muziek.

20180622 153322

Langs het parcours kan men oorlogsgedichten beluisteren, gedichten van hoop en wanhoop. Halverwege de wandeling kijken we vanop een brug naar het Niemandsland. We zien een indrukwekkende land-art-installatie. De 600.000 beeldjes beslaan 3 hectare en staan tussen twee grote kunstwerken van Koen Vanmechelen. De site is niet toevallig gekozen, het is een van de zwaarst bevochten plekken van de Eerste Wereldoorlog. Het geheel herinnert aan de zinloosheid van oorlog: gisteren, vandaag en morgen zegt Johan. En dat doet het. Het geheel slaat in als een bom.

We gaan stilletjes verder, in gedachten verzonken. Op een soldaten begraafplaats even verderop zingt Johan het lied Niemandsland van Eric Bogle. De zon schijnt, de lucht is blauw, vogels fluiten. En toch krijgen we rillingen.

20180622 153445

Op het einde van de wandeling staat de sculptuur Remember Me, een bronzen ei met een glazen breuklijn in, omarmd door bronzen kippenklauwen. Op 11 november zullen de 600.000 naamplaatsjes hierin een laatste rustplaats krijgen. De enorme hoeveelheid naamplaatjes is een pijnlijk aandenken aan de enorme hoeveelheid oorlogsslachtoffers van vele nationaliteiten die vielen op Belgische bodem tijdens WOI.

De voorbije jaren maakte ik verschillende beeldjes. Toen ik mijn naam intikte op www.cwrm.be toonde het scherm twee namen waarvan ik meter ben: Josef Plum, gestorven op 1/10/1918 en Claude Gaudry geboren op 29 /9/1894, gestorven op 22/11/1914. Ik kreeg het heel erg koud en hapte even naar
adem… Rust zacht mannen. Ik blijf aan jullie denken.

20180622 154208

20180622 155215

20180622 155949

20180622 162237

20180622 162534

20180622 163054

IMG 1431

IMG 1451

IMG 1459

IMG 1465